Nieuws uit de olijfgaarden van Kreta (19)
Het verzonken dorp Sfendili op Kreta. (update 23-12-2025)
Written by Gijs schrijver Olijfolie Kreta blog
We hebben op Kreta een verzonken dorp met de naam Sfendili.
Deze is gelegen in een vrij nieuw stuwmeer ten zuiden van Hersonissos tussen de dorpjes Avdou en Potamies.
Dit stuwmeer is aangelegd om het water op te vangen van het Lassithi plateau en dit water te gebruiken voor
het toenemende toerisme op Kreta.
Het dorpje Sfendili moest dus opgeofferd worden, de bewoners zijn uitgekocht na tientallen jaren procedures.
Maar het staatsbelang ging voor.
Tot op de dag dat het water het dorp binnenstroomde verlieten de laatste 2 bewoners toch maar snel het dorp
na jaren van protest getooid met zwarte vlaggen.
3 kwart van het dorp staat dus nu onder water.
Het contrast is erg groot als je de oude situatie nog kende van een 20 tal jaren geleden.
Toen reed je door het dal naar Avdou en zag je links boven tegen de berghelling het dorpje Sfendili.
Nu kijk je er op neer.
Op de uitvergrote foto van het dorp zie je vooraan nog het dak van de kerk.
Dat het meer uiteindelijk vol liep was rond 2015.
Inmiddels zie je heel langzaam wat verscholen toerisme opduiken.
Als je je weg vindt tussen de olijfbomen door kom je op strandjes aan een zoetwatermeer.
Of het is toegestaan? Waarschijnlijk niet , maar ach, op Kreta wordt er veel toegestaan als je het maar niet te dol maakt.
Kan je naar het dorp toe rijden...? Eigenlijk niet, maar .....

Update Sfendili Kreta 28-09-2025
Het stuwmeer is nu 10 jaar oud, reden voor een feestje... nee, niet echt.
De laatste 3 jaar is het water aan het zakken, het dorpje Sfendili is nu geheel droog gevallen.
Er valt te weinig regen op Kreta en in de winter te weinig sneeuw.
Het stuwmeer loopt niet meer vol.
Dit watertekort is voelbaar op heel Kreta, de olijfbomen snakken naar water en het toerisme heeft ook
steeds meer water nodig.
Je kan nu dus het dorpje Sfendili gewoon weer inlopen, het mag niet overigens.
Zelfs kan je vanaf Avdou het meer inrijden en doorrijden tot onderaan het dorp.
Of je rijdt bovenlangs en kan dan langs de kerk de dorpsstraat inlopen.
De kerk is nu droog en waar vroeger de iconen hingen hangen nu prints van de iconen.
Zie fotos onder.
Verzonken dorp Sfendili op Kreta is drooggevallen 28-09-2025
Kerk in Sfendili Kreta
De kerk van Sfendili met de geprinte iconen 28-09-2025
Update Sfendili Aposelemis Kreta 23-12-2025
2 dagen voor de kerstdagen 2025 en het stuwmeer heeft nu toch zijn bodem bereikt.
Het dorp Sfendili staat al meer als een jaar droog.
Nu op 23 december 2025 zijn zelfs de gebouwtjes (huisjes) zichtbaar die op de bodem van het meer staan.
Deze huisjes stonden ooit langs de rivier die langs het dorp liep.
Dit is de bodem van het meer.
Iets naar links ligt de Aposelemis stuwdam (niet zichtbaar op onderstaande foto).
Afgelopen jaren heb ik (Gijs) al onze gasten (Jeepsafari en olijfolie rondleidingen) verteld over de langzame leegloop van het meer.
Maar dat het zover zou gaan, dat had ik ook niet verwacht.
Nog geen regen van betekenis gehad.
Vooruitzichten voor de Kerstdagen....zon en droog, 20 graden!
We gaan het jaar uit met een leeg stuwmeer, er is veel regen nodig voor dit meer en voor de olijfbomen natuurlijk!
Hopen op Januari en Februari dan maar.

Het dorpje Sfendili Kreta in het Aposelemis stuwmeer op 23 december 2025.
Hoeveel olijfolie gebruiken de Kretenzers....
Written by Gijs schrijver Olijfolie Kreta blogHeeel erg veel in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland.
Volgens de statistieken is dat rond 20 liter per persoon.
Maar als je al eens in een lokaal restaurant of "Kafeneion" hebt
gegeten dan kom je erachter dat dit nog veel meer kan zijn.
De Griekse salade drijft meestal op een olijfolie meertje.
Dit wordt door de gasten gretig met een stukje brood eruit geveegd.
Bijgaande foto is genomen na een lichte lunch in een Kafeneion in Heraklion.
Op alle schoteltjes is een ruime hoeveelheid olijfolie achter gebleven.
Links de Griekse salade, Fava met uitjes en olijfolie, Kalamares
en een Aardappelsalade.
Je ziet dat voor deze lunch ongeveer een halve liter olijfolie is gebruikt.
Volgens sommige statistieken gebruikt een Nederlander of Belg 1 tot 2 liter per persoon per jaar,
maar dit zou inmiddels wel iets hoger zijn.
Dus deze lunch halveert bijna in een keer deze cijfers ![]()
De ervaren Kreta reiziger zal dit glimlachend beamen.
Hieronder nog wat uitleg over de Griekse woorden;
Kafeneion = koffiehuis, waar naast koffie de lokale bevolking ook een drankje (Raki)
drinkt, vergezeld van schoteltjes met gerechtjes zoals op de foto.
Kalamares = in olijfolie gefrituurde inktvisjes
Fava = een soort bonen puree
Heraklion = hoofdstad van Kreta
Raki = .. lekker
Drakenplant (Dracunculis Vulgaris)
Written by Gijs schrijver Olijfolie Kreta blog
Deze plant vind je veel op Kreta in de maand maart, april tot in mei.
Vooral in kloven, rivierbeddingen en in schaduwrijke olijfvelden.
De officele naam is Dracunculus Vulgaris.
Dragon lily in het Engels en Drakontia in het Grieks.
Wij houden het op de Drakenplant.
In de bloeiperiode stinkt het vreselijk, net of er ergens een dood dier ligt.
Dit is om vliegen te lokken, alhoewel het geen vleesetende plant is.
Deze plant wordt makkelijk +1 meter hoog.
De bloem heeft een intense paarse kleur.
De eerste gasten die op Kreta een kloofwandeling doen, bijvoorbeeld Aposelemis kloof
zien aan het einde van de kloof tientallen van deze planten bij elkaar staan.
De bijgaande foto is genomen in de olijfvelden bij Hersonissos.
Op dit moment van schrijven (april 2021) staan de olijfbomen volop in bloei.
Dit is voor veel mensen een onbekend fenomeen, daar als zij op vakantie zijn,
de bomen al uitgebloeid zijn en alleen miniscule baby olijfjes zichtbaar zijn.
Maar dan moet je wel dichtbij staan en weten dat deze er aan hangen want ze zijn
nog eens dezelfde kleur als de blaadjes.
Op bijgaande foto zie je goed de bloem(pjes) en de baby olijf.
Eerste berichtje 16-04 op het nieuwe olijfolie blog.
Written by Gijs schrijver Olijfolie Kreta blogOns eerste bericht over de olijfgaarden, olijfolie en meer over Kreta.
Geregeld zullen we hier wat posten.
Vandaag hadden we leuke gasten in de olijfgaarden.
Een mooie zonnige dag in April, geen toeristen maar wel veel lokalen.